Konflikt serologiczny: na czym polega?

2019-05-29
Konflikt serologiczny: na czym polega?

Konflikt serologiczny jest zjawiskiem na tyle powszechnym, że doczekał się swojej nazwy oraz sążnistych opisów w literaturze medycznej. Wyjaśniamy pokrótce, na czym polega ten problem i jakie może mieć konsekwencje dla płodu.

Konflikt serologiczny to zjawisko polegające na wytwarzaniu przez organizm matki przeciwciał niszczących czerwone krwinki płodu. Nie jest to problem bagatelny. W skrajnych sytuacjach może nawet doprowadzić do wielu poważnych chorób, w tym choroby hemolitycznej. Jak powstaje konflikt serologiczny? Czy jest to przeszkoda do przezwyciężenia?

 

Przyczyny konfliktu serologicznego

We wszystkich komórkach organizmu znajdują się antygeny – są to malutkie cząsteczki o składzie charakterystycznym dla danej osoby. Są zupełnie nieszkodliwe dla swojego „nosiciela”, ale mogą stanowić zagrożenie, jeśli przedostaną się do obcego organizmu, np. za pośrednictwem komórek bakteryjnych. „Zaatakowany” w ten sposób układ immunologiczny reaguje na tę „inwazję” produkcją przeciwciał, które łączą się z antygenami, aby organizm mógł je zidentyfikować i zniszczyć. Antygeny przylegają między innymi do czerwonych krwinek (zwanych również erytrocytami), decydującymi o grupie krwi danej osoby. Jeśli więc w organizmie znajdują się antygeny charakterystyczne dla grupy krwi A, nie będzie on wytwarzał przeciwciał dla tej właśnie grupy, lecz dla grupy B.

Na powierzchni erytrocytów osadza się zwykle antygen D – dlatego większość ludzi ma krew Rh+. Są jednak osoby, u których antygen D nie występuje – mają oni krew Rh-. Jeśli krew oznaczoną jako Rh+ zmieszamy z krwią Rh-, możemy oczekiwać, że organizm zacznie produkować przeciwciała atakujące czerwone krwinki. Tak powstaje konflikt serologiczny.

 

Rh+ i Rh-

Konflikt serologiczny powstaje więc w sytuacji, gdy jeden z rodziców ma grupę krwi Rh-, a drugi Rh+. Statystyki pokazują, że niezgodność antygenów jest problemem dotyczącym co czwartej pary. Niezgodność ta stanowi czynnik ryzyka konfliktu serologicznego – płód może odziedziczyć po jednym z rodziców antygen D. Jeśli krwinki dziecka przenikną do krwiobiegu matki, jej organizm zacznie wytwarzać przeciwciała, które zaatakują antygen D występujący w erytrocytach płodu, co utrudni jego prawidłowy rozwój.

 

Dlatego przed podjęciem decyzji o zajściu w ciążę warto wykonać badania krwi, na podstawie których da się określić, jaką grupę ma matka, a jaką ojciec. W przypadku niezgodności antygenów należy skonsultować się z ginekologiem.

 



Komentarze